วุฒิสภาเปิดตัวเลข ชง 4 ข้อเสนอเร่งด่วน ยกระดับโอกาสทางการศึกษาคนพิการ

        คณะกรรมาธิการการพัฒนาสังคม และกิจการเด็ก เยาวชน สตรี ผู้สูงอายุ คนพิการ ผู้ด้อยโอกาส และความหลากหลายทางสังคม วุฒิสภา เปิดเผยข้อมูลที่สะท้อนช่องว่างทางการศึกษาของคนพิการในประเทศไทย โดยพบว่ามีคนพิการสำเร็จการศึกษาระดับ ปวช./ปวส. และปริญญาตรีรวมกันเพียงประมาณร้อยละ 4 พร้อมเสนอ 4 แนวทางเชิงนโยบายเร่งด่วน เพื่อป้องกันเด็กพิการหลุดออกจากระบบ และยกระดับการศึกษาแบบเรียนรวมให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรมทั่วประเทศ ข้อเสนอประกอบด้วย การจัดทำฐานข้อมูลกลางของสถานศึกษาที่พร้อมรับนักเรียนพิการ การพัฒนาระบบจับคู่เด็กพิการกับสถานศึกษาใกล้บ้านพร้อมศูนย์ช่วยเหลือแบบจุดเดียว การยกระดับความพร้อมของสถานศึกษาทั้งด้านบุคลากร สื่อการเรียนรู้ และสิ่งอำนวยความสะดวก ตลอดจนการจัดตั้ง Inclusive Education Hub เพื่อเชื่อมโยงครู ผู้ปกครอง และผู้เชี่ยวชาญผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัล ข้อเสนอทั้งหมดมุ่งลดขั้นตอนการเข้าถึงสิทธิ เพิ่มโอกาสให้เด็กพิการได้เข้าเรียนในสถานศึกษาที่เหมาะสมและอยู่ใกล้บ้าน ตลอดจนสนับสนุนให้สามารถเรียนต่อได้อย่างต่อเนื่องและเท่าเทียม โดยแนวทางดังกล่าวเป็นประเด็นสำคัญจากการเสวนา “อาสาพาน้องเข้าเรียน” ซึ่งจัดขึ้นเมื่อเร็ว ๆ นี้ ณ ห้องประชุมสัมมนา B1–2 อาคารรัฐสภา กรุงเทพฯ

            พลเอก เกรียงไกร ศรีรักษ์ รองประธานวุฒิสภา คนที่หนึ่ง กล่าวว่า ประเทศไทยยังเผชิญช่องว่างทางการศึกษาของคนพิการอย่างมีนัยสำคัญ จากข้อมูลกรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ ปี 2569 พบว่า ประเทศไทยมีคนพิการที่ขึ้นทะเบียนและได้รับบัตรประจำตัวคนพิการแล้วกว่า 2.3 ล้านคน แม้จะมีคนพิการที่เข้าถึงการศึกษาในระดับประถมศึกษาเป็นจำนวนมาก แต่มีผู้ที่สามารถศึกษาต่อจนถึงระดับอุดมศึกษาเพียงประมาณ 50,000 คน หรือน้อยกว่าร้อยละ 4 ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า ปัญหาไม่ได้อยู่เฉพาะการพาเด็กเข้าสู่โรงเรียนเท่านั้น แต่ยังรวมถึงความสามารถของระบบการศึกษาในการสนับสนุนให้เด็กพิการเรียนต่อได้ตามศักยภาพจนสำเร็จการศึกษา มีทักษะสำหรับประกอบอาชีพ และสามารถพึ่งพาตนเองได้

           ด้าน ศาสตราจารย์ ดร.ชาญณรงค์ พรรุ่งโรจน์ ประธานคณะอนุกรรมาธิการฯ กล่าวในการบรรยายหัวข้อ “เด็กพิการกับโอกาสทางการศึกษา: ปัญหา ช่องว่าง และความท้าทายของประเทศไทย” ว่า ข้อมูลจากกรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2568 พบว่า คนพิการในประเทศไทยสำเร็จการศึกษาระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพและประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง หรือ ปวช./ปวส. จำนวน 55,457 คน คิดเป็นร้อยละ 2.45 และสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีจำนวน 46,346 คน คิดเป็นร้อยละ 2.05 แม้ประเทศไทยจะมีกฎหมายและนโยบายรับรองสิทธิทางการศึกษาของคนพิการ รวมถึงสิทธิในการเรียนโดยไม่เสียค่าใช้จ่ายจนถึงระดับปริญญาตรี แต่ในทางปฏิบัติยังพบอุปสรรคสำคัญ ทั้งความไม่พร้อมของสถานศึกษา การขาดบุคลากรเฉพาะทาง ข้อจำกัดด้านสื่อและสิ่งอำนวยความสะดวก ตลอดจนขั้นตอนทางราชการที่ซับซ้อน ทำให้เด็กพิการและครอบครัวจำนวนหนึ่งไม่สามารถเข้าถึงสิทธิที่มีอยู่ได้อย่างแท้จริง

          คณะอนุกรรมาธิการฯ ได้เสนอให้เร่งขับเคลื่อน 4 ข้อเสนอเชิงนโยบาย ดังนี้ 1. เปิดฐานข้อมูลกลางสถานศึกษาเรียนรวมทั่วประเทศ(Inclusive School Directory) จัดทำฐานข้อมูลกลางของสถานศึกษาทุกสังกัดที่มีความพร้อมรับนักเรียนพิการ โดยแสดงข้อมูลที่จำเป็นอย่างเป็นระบบ   2. จัดตั้งระบบจับคู่สถานศึกษาและศูนย์ช่วยเหลือแบบจุดเดียว (School Matching & Helpdesk) พัฒนาระบบเชิงรุกสำหรับประสานและจับคู่เด็กพิการกับสถานศึกษาที่เหมาะสมและอยู่ใกล้บ้าน  3. ยกระดับความพร้อมของสถานศึกษาใกล้บ้าน (On-site School Support) สนับสนุนอย่างเป็นระบบ 4. สร้างเครือข่ายสนับสนุนการศึกษาแบบเรียนรวมผ่านระบบดิจิทัล (Digital Support Community)พัฒนา Inclusive Education Hub เป็นศูนย์กลางการให้คำปรึกษา แลกเปลี่ยนองค์ความรู้ และแก้ไขปัญหาร่วมกันผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัล

          โครงการ “อาสาพาน้องเข้าเรียน” จะทำหน้าที่เป็นกลไกเชื่อมโยงเด็กพิการ ครอบครัว สถานศึกษา และหน่วยงานภาครัฐเข้าด้วยกัน โดยผลจากการดำเนินงานจะไม่หยุดอยู่เพียงการช่วยเหลือเด็กเป็นรายกรณี แต่จะถูกนำไปวิเคราะห์เพื่อค้นหาปัญหาเชิงระบบและพัฒนาเป็นข้อเสนอเชิงนโยบายในระดับประเทศทั้งนี้ คณะกรรมาธิการฯ จะรวบรวมข้อคิดเห็น ข้อเสนอแนะ และข้อมูลเชิงลึกจากการเสวนา เสนอต่อรัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อผลักดันให้เกิดกลไกบูรณาการระหว่างกระทรวงและหน่วยงานที่รับผิดชอบ ตลอดจนกำหนดเป้าหมาย งบประมาณ และตัวชี้วัดร่วมกันอย่างชัดเจน ศาสตราจารย์ ดร.ชาญณรงค์ กล่าว

           ทั้งนี้ ในปี 2569 โครงการ “อาสาพาน้องเข้าเรียน” จะขยายการช่วยเหลือให้ครอบคลุมทุกระดับการศึกษา ตั้งแต่การศึกษาขั้นพื้นฐาน อาชีวศึกษา ไปจนถึงระดับอุดมศึกษา เพื่อให้เด็กและเยาวชนพิการสามารถเข้าถึงสถานศึกษาที่เหมาะสมและเรียนต่อได้อย่างต่อเนื่อง ผู้ปกครอง นักเรียน นักศึกษา หรือผู้ที่ประสบปัญหาในการสมัครเข้าเรียน การประสานสถานศึกษา หรือการเข้าถึงสิทธิทางการศึกษา สามารถติดต่อขอคำปรึกษาและความช่วยเหลือได้ที่ มูลนิธิศิลปะเพื่อมวลมนุษย์ Art for All ที่ โทรศัพท์ 099-285-3446 หรือ 062-645-3639

แท็ก :
การศึกษาคนพิการ คณะกรรมาธิการการพัฒนาสังคม